Posts

ข้อเท้าบวมร้อนเฉียบพลัน เก๊าท์ หรืออาจเป็น "ข้ออักเสบติดเชื้อ"

Image
  คืนหนึ่งข้อเท้าเริ่มบวม ร้อน เจ็บจนวางเท้าลงไม่ได้ พอตื่นเช้ามาลุกเดินไม่ไหว ใส่รองเท้าไม่เข้า หลายคนบอก "เก๊าท์แน่นอน คงกินอาหารผิด" แต่ในความเป็นจริง บางครั้งไม่ใช่เก๊าท์ และถ้าเป็นอีกโรคหนึ่งที่หน้าตาคล้ายกัน รอช้าแค่ 24-48 ชั่วโมง ข้อเท้าอาจเสียถาวร ―――――――――――――――――――――――― ข้อเท้าบวมร้อนเฉียบพลัน เก๊าท์ หรืออาจเป็น "ข้ออักเสบติดเชื้อ" ―――――――――――――――――――――――― ข้ออักเสบติดเชื้อ คืออะไร ข้ออักเสบติดเชื้อ (Septic Arthritis) คือภาวะที่มีเชื้อแบคทีเรียเข้าไปอยู่ภายในข้อ ทำให้เกิดการอักเสบรุนแรงและทำลายกระดูกอ่อนผิวข้อภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ลองนึกภาพข้อต่อในร่างกายเหมือน "ห้องปิดที่มีน้ำหล่อลื่นอยู่ภายใน" เมื่อเชื้อโรคเข้าไปได้ จะแบ่งตัวเร็วมากเพราะอยู่ในสิ่งแวดล้อมอบอุ่นและมีอาหาร เม็ดเลือดขาวที่วิ่งเข้ามาสู้ก็ปล่อยเอนไซม์ที่เผลอกัดกระดูกอ่อนไปด้วย เชื้อเข้าข้อได้ "3 ทาง" หลัก [1] ทางกระแสเลือด เช่น มีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ปอดบวม หรือแผลที่ผิวหนัง แล้วเชื้อกระจายไปตามเลือดจนเข้าข้อ [2] ลามจากการติดเชื้อข้างเคียง เช่น แผลที่ผิวหนังบริเวณ...

ปวดบวมข้อเท้าด้านในเรื้อรังในผู้หญิงวัย 40+ "ไม่ใช่เก๊าท์ ไม่ใช่ข้อเท้าเสื่อม" แต่เป็นโรคที่ถูกมองข้ามมากที่สุด

Image
  "หมอคะ หนูปวดข้อเท้ามาเกือบ 3 เดือนแล้ว ไปคลินิกใกล้บ้านเขาบอกเป็นเก๊าท์ กินยามาเดือนกว่าก็ไม่ดีขึ้น เจาะเลือดก็ปกติ แต่ทุกวันที่ทำงานข้อเท้าจะบวมแดง ปวดจนถอดรองเท้านวดเอง คืนนี้ตื่นมาเข้าห้องน้ำยังเสียวข้อเท้าจนต้องเกาะผนัง..." ประโยคนี้ผมได้ยินบ่อยมากในห้องตรวจจากผู้หญิงวัย 40 ปีขึ้นไป ตรวจจริงๆ ส่วนใหญ่ "ไม่ใช่เก๊าท์ ไม่ใช่ข้อเท้าเสื่อม" แต่เป็นโรคที่ชื่อยาวว่า "เส้นเอ็นข้อเท้าด้านในเสื่อม" ที่พบบ่อยถึง 1 ใน 10 ของผู้หญิงวัยนี้ แต่ถูกวินิจฉัยผิดเป็นโรคอื่นมานานเป็นปี [1] [2] ข่าวดีคือ "ถ้ารู้ตัวเร็ว 8 ใน 10 รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด" ครับ [5] ――――――――――――――――――――――― ปวดบวมข้อเท้าด้านในเรื้อรังในผู้หญิงวัย 40+ "ไม่ใช่เก๊าท์ ไม่ใช่ข้อเท้าเสื่อม" แต่เป็นโรคที่ถูกมองข้ามมากที่สุด ――――――――――――――――――――――― คุณนิดอายุ 54 ปี ทำงานเป็นครูประถม ยืนสอนทั้งวัน มาพบหมอเก่งด้วยอาการปวดและบวมข้อเท้าด้านในข้างขวามาเกือบ 3 เดือน เริ่มแรกบวมเป็นครั้งคราวเมื่อยืนนาน คิดว่าใช้งานหนัก ไปร้านขายยาซื้อยาแก้อักเสบมาทาน ดีขึ้นนิดหน่อย เดือนที่ 2 บวมและปวดบ่อ...

ทุกก้าวที่เดินเหมือนเข็มทิ่ม… เมื่อข้อเท้าเริ่มประท้วงด้วยความเสื่อม จะดูแลอย่างไรให้กลับมาเดินได้คล่องตัว?"

Image
  "ทุกก้าวที่เดินเหมือนเข็มทิ่ม… เมื่อข้อเท้าเริ่มประท้วงด้วยความเสื่อม จะดูแลอย่างไรให้กลับมาเดินได้คล่องตัว?" สวัสดีครับหมอเก่งนะครับ หลายคนคงเคยได้ยินเรื่องหัวเข่าเสื่อมหรือสะโพกเสื่อมกันมาบ่อยแล้วใช่ไหมครับ? แต่รู้ไหมครับว่ายังมีอีกหนึ่งข้อที่สำคัญมากและต้องรับน้ำหนักตัวเราทั้งวันไม่แพ้กันเลย นั่นคือ  "ข้อเท้า"  ครับ หากวันหนึ่งข้อเท้าที่เคยพาเราเดินไปไหนมาไหนเกิดอาการเจ็บแปล๊บทุกครั้งที่ก้าวเดิน หรือเริ่มมีอาการบวมตึงจนใส่รองเท้าลำบาก นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนว่า "ข้อเท้า" ของคุณกำลังเริ่มเสื่อมสภาพลงแล้ว วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังอย่างละเอียดครับว่าโรคนี้คืออะไร และเราจะรับมือกับมันได้อย่างไรบ้าง เรื่องเล่าจากคนไข้: เมื่ออาการ "ปวดแปล๊บ" ทำลายความสุขในการเดิน หมอขอเล่าเคสสมมติของคุณป้าสมศรี อายุ 62 ปี อดีตคุณครูเกษียณราชการที่เป็นคนกระฉับกระเฉง ชอบเดินออกกำลังกายในสวนสาธารณะทุกเช้า คุณป้ามาหาหมอด้วยอาการปวดที่ข้อเท้าข้างขวามาเกือบปีแล้วครับ ช่วงแรกคุณป้าบอกว่า "แค่รู้สึกตึงๆ เวลาตื่นนอนตอนเช้า" แต่พอนานเข้า อาการเริ่มชัดขึ้น เวลาเดินลงน...
Image
  ข้อเท้าปวด บวม ในนักบอล... แค่อักเสบธรรมดา หรือมีอะไรซ่อนอยู่? สำหรับนักฟุตบอลอาชีพ ร่างกายคือเครื่องจักรสำคัญครับ แต่เมื่อเครื่องจักรมีอาการ "น้ำนอง" หรือข้อเท้าบวมเป่งขึ้นมา หลายคนมักจะคิดแค่ว่า "สงสัยแค่ข้อเท้าแพลง" หรือ "พักซักพักก็หาย" แต่สำหรับชายไทยวัย 32 ปี ที่ใช้ร่างกายหนักมาตลอด อาการบวมที่เห็นอาจไม่ใช่แค่เรื่องกล้ามเนื้ออักเสบธรรมดาเสียแล้ว วันนี้หมอจะพาทุกท่านไปดูเคสสมมติของคุณ "เก่ง" (นามสมมติ) กองกลางตัวเก่งที่จู่ๆ ข้อเท้าซ้ายก็บวมขึ้นมาหลังจบแมตช์สำคัญ ทั้งที่ไม่ได้โดนปะทะหนัก แต่เดินกะเผลกจนต้องรีบมาหาหมอครับ "หมอครับ ผมไม่ได้โดนเตะแรงนะ ทำไมมันบวมขนาดนี้?" คุณเก่งเดินเข้ามาพร้อมข้อเท้าที่ปูดออกมาจนเห็นได้ชัด เมื่อหมอทำ อัลตราซาวด์ (Ultrasound) สิ่งที่เห็นชัดเจนคือ Effusion หรือ "ภาวะมีน้ำในข้อ" ครับ น้ำที่เห็นเปรียบเสมือน "เสียงเตือน" ของร่างกายครับว่าข้างในมีการอักเสบ แต่คำถามสำคัญที่นักบอลทุกคนอยากรู้คือ "น้ำนี้มาจากไหน?" เพราะสาเหตุที่ต่างกัน วิธีการรักษาก็ต่างกันราวฟ้ากับเหวเลยครับ...

ปวดข้างเท้าด้านนอก... เดินลงน้ำหนักแล้วเจ็บแปล๊บ! นึกว่ารองเท้ากัด แต่เปลี่ยนรองเท้าแล้วก็ไม่หาย เกิดจากอะไรกันแน่?"

Image
  ปวดข้างเท้าด้านนอก... เดินลงน้ำหนักแล้วเจ็บแปล๊บ! นึกว่ารองเท้ากัด แต่เปลี่ยนรองเท้าแล้วก็ไม่หาย เกิดจากอะไรกันแน่?" อาการปวดที่ "ขอบเท้าด้านนอก" เป็นตำแหน่งที่หลายคนมองข้ามครับ มักคิดว่า "เดี๋ยวก็หาย" หรือ "สงสัยเดินเยอะไป" แต่รู้ไหมครับว่า อาการปวดตรงจุดนี้ อาจเป็นสัญญาณเตือนของกระดูกร้าว หรือเส้นเอ็นอักเสบเรื้อรังที่ถ้าปล่อยไว้ อาจถึงขั้นต้องผ่าตัด! เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: "คุณนิด" กับรองเท้าคู่โปรด สัปดาห์ก่อน "คุณนิด" สาวออฟฟิศวัย 38 ปี เดินกระเผลกเข้ามาในห้องตรวจ เธอบอกผมว่า "หมอคะ ช่วงนี้ปวดข้างเท้ามากเลยค่ะ ตรงปุ่มกระดูกข้างๆ นิ้วก้อย เดินลงน้ำหนักแล้วเจ็บจี๊ด นึกว่ารองเท้าคัชชูมันบีบ แต่นี่เปลี่ยนมาใส่รองเท้าแตะเดินในบ้านก็ยังปวดอยู่ค่ะ" พอผมกดตรวจดูจุดที่ปวด คุณนิดร้อง "โอ๊ย!" ทันที... ปรากฏว่าไม่ใช่แค่เรื่องรองเท้ากัดครับ แต่เป็นอาการของ  "เอ็นข้างเท้าอักเสบ"  ร่วมกับมีภาวะกระดูกเท้าผิดรูปเล็กน้อยที่เจ้าตัวไม่เคยรู้มาก่อน วันนี้หมอเก่งจะพามาไขข้อข้องใจว่า อาการปวดข้างเท้า เวลาเดินลงน้ำหนัก ...

สวยแต่เจ็บ! รองเท้าคู่โปรดทำพิษ ปวดตาตุ่มในจนเดินกะเผลก ร

Image
  สวยแต่เจ็บ! รองเท้าคู่โปรดทำพิษ ปวดตาตุ่มในจนเดินกะเผลก ระวัง "เอ็นร้อยหวายเทียม" อักเสบจนน้ำท่วมเส้นเอ็น! "รองเท้าคู่นี้สวยจัง ใส่แล้วดูขาเรียวดี" "คับนิดหน่อยไม่เป็นไรหรอก เดี๋ยวใส่ไปก็ขยายเอง" คุณผู้หญิงหลายคนอาจจะเคยมีความคิดแบบนี้ใช่ไหมครับ? ยอมทนเจ็บนิดหน่อยเพื่อความสวยงาม หรือบางทีเราเลือกรองเท้าที่รัดข้อเท้าแน่นๆ เพื่อความกระชับ แต่รู้ไหมครับว่า "ความคับ" เพียงเล็กน้อยที่เราทนมาตลอดทั้งวัน อาจกำลังบดขยี้เส้นเอ็นสำคัญที่ข้อเท้าจนเกิดการอักเสบเรื้อรัง และกลายเป็นเรื่องใหญ่กว่าที่คิด วันนี้หมอมีเคสของ "คุณออย" หญิงสาววัย 36 ปี ที่มาด้วยอาการปวดตาตุ่มด้านใน ปวดจนลงน้ำหนักแทบไม่ได้ เพียงเพราะรองเท้าคู่เก่ง ทำพิษครับ ... เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: คุณออยกับรองเท้าหุ้มข้อคู่ใหม่ คุณออย (นามสมมติ) พนักงานออฟฟิศวัย 36 ปี เดินกะเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้ากังวล เธอถอดรองเท้าแตะออกให้หมอดูเท้าขวา บริเวณตาตุ่มด้านใน (ฝั่งนิ้วโป้ง) มีอาการบวมเป่งอย่างเห็นได้ชัด แดงและร้อนกว่าข้างซ้าย "หมอคะ คือเมื่ออาทิตย์ก่อนออยต้องไปออกงานอีเวนต์ เลยซ...