ปวดข้อเท้า

  ปวดข้างเท้าด้านนอก... เดินลงน้ำหนักแล้วเจ็บแปล๊บ! นึกว่ารองเท้ากัด แต่เปลี่ยนรองเท้าแล้วก็ไม่หาย เกิดจากอะไรกันแน่?" อาการปวดที่ "ขอบเท้าด้านนอก" เป็นตำแหน่งที่หลายคนมองข้ามครับ มักคิดว่า "เดี๋ยวก็หาย" หรือ "สงสัยเดินเยอะไป" แต่รู้ไหมครับว่า อาการปวดตรงจุดนี้ อาจเป็นสัญญาณเตือนของกระดูกร้าว หรือเส้นเอ็นอักเสบเรื้อรังที่ถ้าปล่อยไว้ อาจถึงขั้นต้องผ่าตัด! เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: "คุณนิด" กับรองเท้าคู่โปรด สัปดาห์ก่อน "คุณนิด" สาวออฟฟิศวัย 38 ปี เดินกระเผลกเข้ามาในห้องตรวจ เธอบอกผมว่า "หมอคะ ช่วงนี้ปวดข้างเท้ามากเลยค่ะ ตรงปุ่มกระดูกข้างๆ นิ้วก้อย เดินลงน้ำหนักแล้วเจ็บจี๊ด นึกว่ารองเท้าคัชชูมันบีบ แต่นี่เปลี่ยนมาใส่รองเท้าแตะเดินในบ้านก็ยังปวดอยู่ค่ะ" พอผมกดตรวจดูจุดที่ปวด คุณนิดร้อง "โอ๊ย!" ทันที... ปรากฏว่าไม่ใช่แค่เรื่องรองเท้ากัดครับ แต่เป็นอาการของ  "เอ็นข้างเท้าอักเสบ"  ร่วมกับมีภาวะกระดูกเท้าผิดรูปเล็กน้อยที่เจ้าตัวไม่เคยรู้มาก่อน วันนี้หมอเก่งจะพามาไขข้อข้องใจว่า อาการปวดข้างเท้า เวลาเดินลงน้ำหนัก ...

  สวยแต่เจ็บ! รองเท้าคู่โปรดทำพิษ ปวดตาตุ่มในจนเดินกะเผลก ระวัง "เอ็นร้อยหวายเทียม" อักเสบจนน้ำท่วมเส้นเอ็น! "รองเท้าคู่นี้สวยจัง ใส่แล้วดูขาเรียวดี" "คับนิดหน่อยไม่เป็นไรหรอก เดี๋ยวใส่ไปก็ขยายเอง" คุณผู้หญิงหลายคนอาจจะเคยมีความคิดแบบนี้ใช่ไหมครับ? ยอมทนเจ็บนิดหน่อยเพื่อความสวยงาม หรือบางทีเราเลือกรองเท้าที่รัดข้อเท้าแน่นๆ เพื่อความกระชับ แต่รู้ไหมครับว่า "ความคับ" เพียงเล็กน้อยที่เราทนมาตลอดทั้งวัน อาจกำลังบดขยี้เส้นเอ็นสำคัญที่ข้อเท้าจนเกิดการอักเสบเรื้อรัง และกลายเป็นเรื่องใหญ่กว่าที่คิด วันนี้หมอมีเคสของ "คุณออย" หญิงสาววัย 36 ปี ที่มาด้วยอาการปวดตาตุ่มด้านใน ปวดจนลงน้ำหนักแทบไม่ได้ เพียงเพราะรองเท้าคู่เก่ง ทำพิษครับ ... เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: คุณออยกับรองเท้าหุ้มข้อคู่ใหม่ คุณออย (นามสมมติ) พนักงานออฟฟิศวัย 36 ปี เดินกะเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้ากังวล เธอถอดรองเท้าแตะออกให้หมอดูเท้าขวา บริเวณตาตุ่มด้านใน (ฝั่งนิ้วโป้ง) มีอาการบวมเป่งอย่างเห็นได้ชัด แดงและร้อนกว่าข้างซ้าย "หมอคะ คือเมื่ออาทิตย์ก่อนออยต้องไปออกงานอีเวนต์ เลยซ...

"เดินเหมือนคนหมดแรง ข้อเท้าบวมเป่ง ปวดจนไม่อยากลงน้ำหนัก" ข้อเท้าเสื่อมในวัย 75 ปี รักษาอย่างไรให้กลับมาเดินได้? "หมอครับ พ่อผมเดินไม่ได้มาเดือนนึงแล้วครับ ข้อเท้าขวาแกบวมตุ่ยเลย แกบอกว่าเหมือนกระดูกมันขบกัน ลงน้ำหนักทีไรปวดร้าวขึ้นมาถึงหน้าแข้ง ตอนนี้แกนั่งรถเข็นตลอด กลัวว่าจะเดินไม่ได้อีกแล้ว พ่ออายุ 75 แล้วครับ ยังพอมีทางรักษาไหม?" นี่คือเสียงจากลูกชายของ "คุณตาบุญส่ง" ที่เข็นรถคุณพ่อเข้ามาในห้องตรวจ ข้อเท้าขวาของคุณตาบวมผิดรูปอย่างเห็นได้ชัด เมื่อหมอจับขยับเบาๆ คุณตาก็นิ่วหน้าด้วยความเจ็บปวด หลายคนคุ้นเคยกับ "เข่าเสื่อม" แต่พอมาเป็น "ข้อเท้าเสื่อม" (Ankle Osteoarthritis) มักจะไปไม่ถูก เพราะไม่ค่อยมีคนพูดถึง ทั้งที่ความเจ็บปวดนั้นรุนแรงไม่แพ้กัน เผลอๆ จะเดินลำบากกว่าด้วยซ้ำครับ วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจว่า เมื่อข้อเท้าเสื่อมขั้นรุนแรงในวัย 75 ปี เรามีทางเลือกอะไรบ้าง? ต้องผ่าตัดเชื่อมข้อ หรือใส่ข้อเทียม? หรือแค่เปลี่ยนรองเท้าก็ช่วยได้? ความจริงของ "ข้อเท้าที่รับภาระมา 75 ปี" ข้อเท้าคนเรา รับน้ำหนักตัวมากกว่าข้อเข่าอีกน...

  ปล่อย "ข้อเท้าเสื่อม" ไว้... ทำไม "เข่าพัง-หลังเดาะ" ตามมา? "หมอครับ ผมมาหาหมอเพราะปวดหลังมาก แต่หมอบอกให้ไปแก้ที่ข้อเท้า... หมอตรวจผิดหรือเปล่าครับ?" นี่คือคำถามที่ผมเจอบ่อยมาก และเป็นความเข้าใจผิดที่น่ากลัวที่สุดอย่างหนึ่งของคนไข้โรคกระดูกและข้อครับ หลายคนคิดว่า "ปวดตรงไหน ก็รักษาตรงนั้น" ปวดหลังก็นวดหลัง ปวดเข่าก็ทายาที่เข่า แต่ความจริงร่างกายมนุษย์เรามหัศจรรย์และซับซ้อนกว่านั้นครับ มันเชื่อมโยงกันเหมือน "โซ่ข้อกลาง" หรือเหมือนกับ "ตัวต่อโดมิโน" วันนี้หมอจะพามาดูเคสของ "ลุงวิทย์" (นามสมมติ) ชายวัย 68 ปี ที่เริ่มต้นจากอาการปวดข้อเท้าเล็กๆ แต่เพราะความทนเก่ง ปล่อยทิ้งไว้ 3 ปี สุดท้ายกลายเป็นคนหลังค่อม เดินตัวเอียง และต้องผ่าตัดทั้งหลังและเข่า... เรื่องนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร? และเราจะหยุดโดมิโนตัวแรกนี้ได้อย่างไร? มาอ่านกันครับ เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: จากข้อเท้า... ลามไปทั้งตัว ลุงวิทย์เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยท่าทางที่หมอมองปราดเดียวก็รู้ว่า "ผิดปกติ" แกเดินตัวเอียง ไหล่ขวาต่ำกว่าไหล่ซ้าย ขาข้างขวากะเผลก แล...

  ข้อเท้าเสื่อม (Ankle Osteoarthritis) : เดินเจ็บ ลงน้ำหนักปวด กระดูกงอกที่ข้อเท้า รักษาอย่างไร? "หมอครับ แค่จะเดินไปหน้าปากซอยยังทรมาน เหมือนมีอะไรมาขัดในข้อเท้า ยิ่งเดินยิ่งปวด พอก้มดูตาตุ่มก็บวมเป่ง... นี่ผมกระดูกหักหรือเปล่าครับ?" เสียงบ่นด้วยความเจ็บปวดของ "ลุงบุญ" (นามสมมติ) ชายวัย 68 ปี อดีตข้าราชการเกษียณ ที่วันนี้ต้องเดินโขยกเขยกเข้ามาในห้องตรวจ แกเล่าว่าอาการนี้เป็นๆ หายๆ มาหลายปี แต่ช่วงหลังนี้หนักข้อขึ้น แค่ลุกจากเตียงตอนเช้าก้าวแรกก็ปวดจี๊ด ลามไปจนถึงตอนเดินจ่ายตลาดที่แทบจะลากขากลับบ้าน พอหมอส่งลุงบุญไปทำเอกซเรย์ ผลที่ออกมาก็ชัดเจนครับ... "ช่องว่างในข้อเท้าแคบลง (Joint space narrowing)" จนกระดูกแทบจะชนกัน และมี "กระดูกงอก (Bone Spur)" ยื่นออกมาเหมือนหนามแหลมๆ รอบข้อ ลุงบุญหน้าซีด ถามหมอเสียงอ่อยว่า "โห... กระดูกงอกมาทิ่มเนื้อผมแบบนี้ ต้องผ่าตัดเลาะออกอย่างเดียวเลยใช่ไหมครับหมอ?" ใจเย็นๆ ครับลุงบุญ... ความจริงมันไม่ได้น่ากลัวขนาดนั้น เดี๋ยวหมอเก่งจะเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ครับ ความจริงเรื่อง "กระดูกงอก" ที่หลายค...